Nawożenie azotem jesienią ma ściśle określone terminy w programie azotanowym. W większości gmin termin dla nawozów mineralnych na gruntach ornych minął 20 października, jednak w części kraju azot można stosować jeszcze do 25 października, a obornik do 31 października. Sprawdź, jakie terminy obowiązują w Twojej gminie i kiedy można nawozić później.
W skrócie:
- Grunty orne, nawozy mineralne azotowe i gnojowica: 15, 20 lub 25 października – zależnie od gminy.
- Grunty orne, obornik i pomiot ptasi: do 31 października.
- Użytki zielone i uprawy trwałe: nawozy mineralne i płynne naturalne do 31 października, obornik do 30 listopada.
- Przy niekorzystnej pogodzie termin na gruntach ornych można przesunąć maksymalnie do 30 listopada.
- Nie wolno nawozić gleby zalanej, nasyconej wodą, zamarzniętej ani pokrytej śniegiem.
Nawożenie azotem jesienią – terminy na gruntach ornych
Zasady określa rozporządzenie Rady Ministrów z 31 stycznia 2023 r. w sprawie programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami (Dz.U. 2023 poz. 244), czyli tzw. program azotanowy. Na gruntach ornych termin dla nawozów mineralnych azotowych oraz płynnych nawozów naturalnych (gnojowicy i gnojówki) zależy od położenia gospodarstwa:
- 15 października – wybrane gminy w terenach górskich i podgórskich na południu Polski oraz część gmin w północno-wschodniej części kraju (załącznik nr 2 do programu),
- 20 października – termin podstawowy, czyli wszystkie gminy niewymienione w załącznikach nr 2 i 3,
- 25 października – gminy wymienione w załączniku nr 3 do programu.
Dla nawozów naturalnych stałych, czyli obornika i pomiotu ptasiego, termin na gruntach ornych jest natomiast jeden dla całego kraju: 31 października.
Jak sprawdzić termin dla swojej gminy?
Listy gmin znajdują się w załącznikach nr 2 i 3 do rozporządzenia. Jeśli Twojej gminy nie ma w żadnym z nich, obowiązuje Cię termin 20 października. W razie wątpliwości warto także zapytać w ośrodku doradztwa rolniczego albo w urzędzie gminy.
Nawożenie azotem jesienią na użytkach zielonych i w uprawach trwałych
Na trwałych użytkach zielonych (TUZ) oraz w uprawach wieloletnich i trwałych terminy są dłuższe i takie same w całej Polsce:
| Rodzaj nawozu | Grunty orne | TUZ, uprawy wieloletnie i trwałe |
|---|---|---|
| Mineralne nawozy azotowe | 15, 20 lub 25 października | 31 października |
| Płynne nawozy naturalne (gnojowica, gnojówka) | 15, 20 lub 25 października | 31 października |
| Stałe nawozy naturalne (obornik, pomiot ptasi) | 31 października | 30 listopada |
Wyjątki: kiedy można nawozić do 30 listopada?
Program przewiduje wyjątek dla gruntów ornych. Jeśli nadmierne uwilgotnienie gleby lub susza uniemożliwiły terminowy zbiór plonu albo nawożenie, rolnik może przesunąć termin – maksymalnie do 30 listopada. W takim przypadku warto zatem udokumentować warunki na polu, na przykład zdjęciami i notatką z datami.
Uprawy po późnych przedplonach
Osobna zasada dotyczy upraw jesiennych sianych po późno zbieranych przedplonach, takich jak kukurydza, buraki cukrowe czy późne warzywa. W tym przypadku nawożenie po terminie jest dozwolone, ale dawka azotu w mineralnych nawozach wieloskładnikowych nie może przekroczyć 30 kg N/ha. Takie zabiegi trzeba również udokumentować.
Kiedy nawożenie jest zakazane bez względu na termin?
Niezależnie od kalendarza nie wolno stosować nawozów na glebach:
- zalanych wodą,
- nasyconych wodą,
- przykrytych śniegiem,
- zamarzniętych – chyba że gleba rozmarza przynajmniej powierzchniowo w ciągu dnia.
Przestrzeganie programu azotanowego jest ponadto jednym z wymogów warunkowości, dlatego jego naruszenie może skutkować obniżeniem dopłat bezpośrednich.
Nawożenie azotem jesienią – najczęstsze pytania
Czy nawożenie azotem jesienią po 20 października jest zawsze zakazane?
Nie. W gminach z załącznika nr 3 termin mija 25 października, ponadto obowiązują wyjątki dla niekorzystnej pogody i upraw po późnych przedplonach.
Do kiedy można wywozić obornik?
Na gruntach ornych do 31 października, natomiast na użytkach zielonych i w uprawach trwałych do 30 listopada.
Czy wapnowanie też ma terminy?
Program azotanowy dotyczy nawozów zawierających azot, więc wapnowanie nie podlega tym terminom. Mimo to nie należy wapnować gleby zamarzniętej ani zalanej.
Więcej porad znajdziesz w dziale Poradniki, a o pomocy finansowej w artykule Dopłaty do nawozów i paliwa 2026.
