Od 1 stycznia 2027 r. akcyza na alkohol ma wzrosnąć o ok. 15%, a na cydr nawet o 26%. Rząd przyjął już projekt ustawy, natomiast rolnicy ostrzegają, że droższy alkohol oznacza mniejszą produkcję gorzelni. A gorzelnie rolnicze to stały odbiorca żyta, kukurydzy, ziemniaków i melasy z polskich gospodarstw.
W skrócie:
- Projekt przyjęła Rada Ministrów 22 września 2026 r., a zmiany mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
- Akcyza na alkohol etylowy: z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr 100-procentowego alkoholu.
- Cydr i perry zdrożeją najbardziej – podatek wzrośnie o ok. 26%.
- Gorzelnie kupują krajowe zboża, kukurydzę, ziemniaki i melasę – rolnicy obawiają się, że po podwyżce ograniczą skup.
- Organizacje rolnicze proponują zamiast tego obniżkę akcyzy o 10%.
Akcyza na alkohol od 2027 r. – o ile wzrośnie?
Zgodnie z rządowym projektem (nr UD418 w wykazie prac legislacyjnych rządu) stawka akcyzy na alkohol etylowy wzrośnie z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr stuprocentowego alkoholu. To podwyżka o blisko 15%. Podatek od wina i napojów fermentowanych wzrośnie natomiast z 245 zł do 280,83 zł za hektolitr.
Najmocniej zdrożeje jednak cydr i perry, bo w ich przypadku akcyza ma wzrosnąć o ok. 26%. Wódka, piwo i wino mają zdrożeć w podobnej skali, czyli o mniej więcej 15% podatku.
To już drugie w tym roku podejście rządu do podwyżki. Wcześniejszą ustawę zawetował prezydent Karol Nawrocki. Dlatego nowy projekt zakłada, że dodatkowe wpływy trafią na ochronę zdrowia – w 2027 i 2028 roku po 1,4 mld zł dla NFZ.
Akcyza na alkohol a gorzelnie rolnicze
Dla rolników najważniejsze jest to, co stanie się z gorzelniami. Gorzelnia rolnicza jest bowiem odbiorcą krajowych surowców: zboża, kukurydzy i ziemniaków. Według branży wyższy podatek oznacza droższy alkohol, mniejszą sprzedaż, a w efekcie mniejszą produkcję spirytusu i mniej zamówień na płody rolne.
Organizacje rolnicze ostrzegają też przed szarą strefą: im większa różnica cen między legalnym a nielegalnym alkoholem, tym łatwiej o nielegalny towar – a to kolejny cios w polskie gorzelnie.
Co kupują gorzelnie?
Gorzelnie rolnicze przerabiają przede wszystkim żyto, pszenżyto, pszenicę i kukurydzę, a część z nich także ziemniaki i melasę. Organizacje rolnicze twierdzą, że słabsza konkurencyjność gorzelni po podwyżce akcyzy oznaczałaby mniejszy popyt na te surowce. Dla wielu gospodarstw, zwłaszcza w regionach z tradycją gorzelniczą, to stały i pewny kanał zbytu.
Podwyżka uderzy także w sadowników. Cydr produkuje się przede wszystkim z polskich jabłek, a tegoroczny sezon był dla sadów trudny ze względu na straty w zbiorach. Mniejszy popyt na cydr oznaczałby więc słabszy zbyt na jabłka przemysłowe.
Rolnicy chcą, by akcyza na alkohol spadła o 10%
Organizacje rolnicze skupione wokół OPZZ Rolników przedstawiły 6 października własny projekt ustawy. Zamiast podwyżki proponują obniżenie akcyzy na alkohol etylowy o 10%. Ponadto domagają się wznowienia prac nad zmianami w ustawie o wychowaniu w trzeźwości. Ich zdaniem takie zmiany lepiej służą ochronie zdrowia niż wyższy podatek.
Rolnicy nie mogą jednak sami złożyć projektu w Sejmie. Dlatego zabiegają, aby trafił on do prac jako projekt poselski.
Co dalej z projektem?
Projekt rządowy jest wpisany do wykazu prac legislacyjnych pod numerem UD418 i teraz trafi do Sejmu. Jeśli przejdzie całą ścieżkę legislacyjną, nowe stawki zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Gorzelnie mogą zatem ograniczać kontraktację już przy planowaniu przyszłorocznej produkcji. Dlatego rolnicy uprawiający zboże lub ziemniaki pod gorzelnie powinni już teraz rozmawiać z odbiorcami o umowach na 2027 rok.
Akcyza na alkohol – najczęstsze pytania
Od kiedy wyższa akcyza na alkohol?
Według projektu od 1 stycznia 2027 r. Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym musi jednak jeszcze przejść przez Sejm, Senat i trafić do podpisu prezydenta.
Czy podwyżka wpłynie na ceny zbóż?
Bezpośrednio raczej nie, ponieważ gorzelnie to niewielka część rynku zbóż. Lokalnie może to być jednak odczuwalne, zwłaszcza tam, gdzie gorzelnia jest ważnym odbiorcą. Aktualne ceny sprawdzisz w artykule aktualne ceny zbóż, a więcej wiadomości znajdziesz w dziale Aktualności.
